๓.๑ คุณค่าในฐานะบุญกิริยาวัตถุ
คุณค่าในฐานะบุญกิริยาวัตถุ หมายถึง คุณค่าที่เกิดจากประชาชนได้ศึกษาเรียนรู้
รูปแบบของการทำบุญในทางพระพุทธศาสนาว่าอะไรเป็นบุญ อะไรเป็นบาป หรือวิธีการทำบุญ
แล้วลงมือปฏิบัติต่อกิจกรรมนั้นๆ อย่างถูกต้อง เรียกว่า “บุญกิริยาวัตถุ” เพราะสังคมมนุษย์
จำเป็นต้องมีหลักฐานที่มั่นคง เหมือนเสาเอกของบ้านฉะนั้น หลักพัฒนาที่ดีจึงช่วยให้สังคมดำเนิน
ไปในแนวทางที่ถูกต้องดีงาม รู้จักเหตุผลที่ดี แม้ว่ามนุษย์มีกฎกติกาทางสังคมช่วยควบคุม
พฤติกรรมหรือมารยาทของมนุษย์อยู่ในขอบเขตก็จริง แต่การใช้ข้อบังคับเช่นนี้ก็มีช่องโหว่ ควร
ใช้ควบคู่กับหลักศาสนาอีกแรงหนึ่ง
ทั้งนี้เพื่อช่วยให้เกิดการพัฒนาคุณภาพชีวิตและสังคมร่วมกันอย่างเป็นระเบียบ
รูปแบบการจัดการจำเป็นต้องมีความคล้องกับหลักธรรมทางพระพุทธศาสนาเป็นตัวเชื่อมระหว่าง Read the rest of this entry »
บทที่ ๓ คุณค่าของเสนาสนะกับบุญกิริยาวัตถุต่อพุทธศาสนิกชน
การทำบุญ
มีความจำเป็นเพราะถือเป็นการพัฒนาชีวิตให้มีคุณค่าของบรรดา
พุทธศาสนิกชนอย่างยิ่ง การได้สร้างเสนาสนะถวายพระสงฆ์จึงทำให้เกิดมงคลคือความเจริญ
เพราะบุญกิริยาวัตถุมีหลายวิธีที่จะทำให้เกิดการพัฒนาจิต และแต่ละวิธีก็เกื้อกูลกันไปสู่คุณธรรม
ชั้นอื่นๆทั้งนั้น
ขั้นแรกจะอธิบายความหมายของบุญกิริยาวัตถุก่อน คือ (๑) บุญกิริยา หมายถึง การ
ตั้งใจบำเพ็ญบุญ (๒) วัตถุ หมายถึง ที่ตั้งหรือเหตุให้เกิดอานิสงส์ต่างๆ รวมไปถึงองค์ประกอบ
คือเวลาหรือเจตนาที่บริสุทธิ์ ๓ ดวง๒ คือ ก่อนให้ทานก็มีใจเบิกบาน เรียกว่า ปุพพเจตนา ๑ ขณะ
ให้ทานมีจิตใจเบิกบานยินดี เรียกว่า มุญจนเจตนา ๑ หลังจากให้ทานก็มีจิตเป็นกุศล ปลื้มใจ ไม่
เศร้าหมอง เป็นอิสระแก่ตน เรียกว่า อปราปรเจตนา ๑ สถานที่ หมายถึง วัดที่อยู่ที่ตั้งในขณะทำ
ทาน มีลักษณะสะอาด สว่าง สงบ ส่วนบุคคล หมายถึง พระสงฆ์ผู้รับทักษิณาทานเป็นผู้ปฏิบัติ
ชอบตามพระธรรมวินัย Read the rest of this entry »
ความเชื่อมั่นในการดำเนินชีวิต
“การสั่งสมบุญเป็นนำความสุขมาให้” นั้น ใน
ที่นี้ขอกล่าวเป็นข้อไปๆ ในบรรดาบุญกิริยาวัตถุ ๑๐ ข้อ ซึ่งจะจำแนกลงในคุณค่าทั้ง ๔ ด้าน ตาม
หลักธรรมคำสอนของพระพุทธศาสนาในส่วนใดได้บ้าง จะได้ชี้ให้เห็นคุณค่าในรายละเอียดที่ละ
เรื่องต่อไป
เมื่อประชาชนต่างพากันหวังในคุณค่าศาสนสถานที่ปรากฏอยู่ ตั้งแต่อดีตจนถึง
ปัจจุบันที่ตนเคารพนับถือ เป็นการช่วยให้ชีวิตของบุคคลหันเข้าหาศาสนาเป็นเครื่องยึดเหนี่ยวใจ
(มีหลักใจ) สามารถดำเนินชีวิตด้วยความมั่นใจ ไม่หวั่นเกรงภัยใดๆ หรือการสร้างในลักษณะเป็น
การจารึกคุณงามความดีของบรรพชนไว้ วัดถวายอุทิศพระสงฆ์ประจำอาราม จัดเป็นบุญกิริยา
วัตถุ ข้อทานมัย(บุญสำเร็จด้วยการให้ทาน) เพราะเป็นการสละความตระหนี่ในทรัพย์ภายนอก
ออกไป ไม่ปล่อยให้มีภัยต่อการทำความเจริญด้านจิตวิญญาณโดยแท้ให้มีความสอดคล้องกับวิถี
ชีวิตอยู่ตลอดเวลา กล่าวคือ วัฒนธรรม การศึกษา และพิธีกรรม ล้วนมีบทบาทต่อผู้คนทุกระดับ Read the rest of this entry »